భగవత్ గీత అధ్యయనం – పురుషోత్తమ ప్రాప్తి యోగం 9

శ్రీ కల్వకొలను చిత్తరంజన్ దాస్ స్మారక సేవా సంస్థ
భగవత్ గీత అధ్యయనం

ఓం శ్రీకృష్ణ పరమాత్మనే నమః

శ్రీమద్భగవద్గీత
15వ అధ్యాయం
పురుషోత్తమ ప్రాప్తి యోగం

శ్రోత్రం చక్షుః స్పర్శనం చ రసనం ఘ్రాణమేవ చ |
అధిష్ఠాయ మనశ్చాయం విషయానుపసేవతే ॥9 ॥

భావం: ఈ జీవుడు చెవులు, కళ్లు, చర్మం (స్పర్శ), నాలుక, ముక్కు మరియు మనస్సులను ఆశ్రయించి, ద్వంద్వ స్వభావం కలిగిన లౌకిక విషయాలను అనుభవిస్తుంటాడు.

“ఉత్క్రామంతం స్థితం వాపి భుంజానం వా గుణాన్వితం |
విమూఢా నానుపశ్యంతి పశ్యంతి జ్ఞానచక్షుషః” ॥10 ॥

భావం: అది ఇంద్రియ వస్తువిషములను ఆనందిస్తూ దేహములోనే ఉన్నప్పుడు కానీ లేదా అది దేహమును విడిచివెళ్లినప్పుడు కానీ, జీవాత్మను అజ్ఞానులు గమనించరు. కానీ జ్ఞాన నేత్రములు కలవారు దానిని దర్శించగలరు.

‘అధిష్ఠాయ మనశ్చాయం’ (మనస్సును మరియు ఇంద్రియాలను ఆశ్రయించి): జీవుడు మనస్సు మరియు ఇంద్రియాల సహాయాన్ని తీసుకుంటున్నాడంటే, దీని అర్థం జీవుడు వాటికంటే భిన్నమైనవాడని స్పష్టమవుతోంది. అజ్ఞానం మరియు త్రిగుణాల ప్రభావం వల్ల, తానే ఆ ఇంద్రియాలు అని అతను భ్రమపడతాడు. తన ఉనికి స్వతంత్రమైనదని మరియు తానే వాటికి అధిపతి అని గ్రహించినప్పుడు, అతను బంధ విముక్తుడై అఖండ ఆనంద స్వరూపంలో లేదా ఆత్మ స్థితిలో నిలుస్తాడు.
త్రిగుణాల ప్రభావం వల్ల, అజ్ఞాని ఒక శరీరం నుండి మరొక శరీరానికి వెళ్లేటప్పుడు గానీ లేదా విషయాలను అనుభవించేటప్పుడు గానీ ఈ జీవాత్మను దర్శించలేడు. కానీ, జ్ఞానదృష్టి కలిగిన జ్ఞాని ఆత్మకు మరియు ఇంద్రియాలకు మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసాన్ని చక్కగా గ్రహించగలడు. పూజలు, ఆరాధనలు వంటివి చేస్తున్నప్పటికీ భగవంతుడు ఎందుకు కనిపించడం లేదనే మనలో చాలామందికి కలిగే సందేహానికి పైన పేర్కొన్నదే సమాధానం. భగవంతుడు మనకు ఎక్కడో దూరంగా లేడు; మన అంతరాత్మ వైపు ఒక్క అడుగు లోపలికి వేస్తే చాలు, ఆయన మనలోనే ఉంటాడు. జీవుడికి మరియు మనో-ఇంద్రియాలకు మధ్య ఉన్న భేదాన్ని గ్రహించినవాడే ‘జ్ఞాని’; అటువంటి వారికి జీవాత్మయే పరమాత్మగా గోచరిస్తుంది. మరో మాటలో చెప్పాలంటే, మనిషి తన ‘మనోనేత్రాన్ని’ (భ్రూమధ్య స్థానాన్ని) ఉపయోగించి, నిరంతర మరియు స్థిరమైన కృషిని సాగించినట్లయితే ‘ఆత్మతత్త్వ’ స్థితిని పొందడం ఖాయం. జ్ఞాననేత్రాన్ని ఉపయోగించకపోతే, రాబోయే అనేక జన్మల వరకు జీవితం దుఃఖాలు మరియు ఆశ్చర్యాలతో (అనిశ్చితితో) నిండి ఉంటుంది. జ్ఞాననేత్రాన్ని ఉపయోగించడమే ‘ఆత్మ-అనాత్మ వివేక’ స్థితి.

జై శ్రీ కృష్ణ
ధర్మో రక్షతి రక్షితః