భగవత్ గీత అధ్యయనం – అర్జున విషాద యోగం 13

శ్రీ కల్వకొలను చిత్తరంజన్ దాస్ స్మారక సేవా సంస్థ
భగవత్ గీత అధ్యయనం
ఓం శ్రీపరమాత్మనే నమః
అథ ప్రథమోఽధ్యాయః |

::భగవద్గీత::

అధ్యాయం 1
అర్జున విషాద యోగం

పైన పేర్కొన్న శ్లోకాలకు సంబంధించి ఒక సందేహము:

దాదాపు ప్రతి శ్లోకానికి ఇచ్చిన వివరణలో నాకు ఒక సాధారణ ధోరణి కనిపించింది…
కౌరవుల చర్యలను ఎప్పుడూ ప్రతికూల దృక్పథంతోనే చూస్తూ, వారికి దురుద్దేశాలు ఆపాదించడం కనిపిస్తుంది.
వారిలో ప్రతికూల గుణాలు ఉన్నాయనడంలో సందేహం లేదు, కానీ శ్లోకం మాత్రం అలా చెప్పదు.
ఉదాహరణకు, శ్లోకాలలో కౌరవ పక్షం నుండి కేవలం భీష్ముడి శంఖారావం మాత్రమే ప్రత్యేకంగా వర్ణించబడింది, మిగిలిన వారి శబ్దాలను కేవలం కోలాహలం లేదా గందరగోళంగా పేర్కొన్నారు; అదే పాండవ పక్షం విషయానికొస్తే, డజను మంది యోధుల శంఖారావాలు వివరంగా చెప్పబడ్డాయి.
కౌరవ పక్షంలోని ఇతరులు (కర్ణుడు, దుర్యోధనుడు, ద్రోణుడు మొదలైనవారు) కూడా ఖచ్చితంగా తమ శంఖాలను పూరించి ఉంటారు, అలాగే పాండవ సైన్యంలోని సామాన్య సైనికులు కూడా అటువంటి కోలాహలాన్నే సృష్టించి ఉంటారు.
మరి ఈ పక్షపాతం ఎందుకు?

స్పష్టీకరణ:
అంగీకరిస్తున్నాను. అయితే, కేవలం భగవద్గీత ఉపదేశం వరకే పరిమితమై చూస్తే, ఇది పక్షపాతంగా అనిపించడం సహజమే. కానీ గీత అనేది మహాభారతం అనే మహా గ్రంథం మరియు కథలో ఒక చిన్న భాగం మాత్రమే. మహాభారతంలోని మిగిలిన సందర్భాలను పరిగణనలోకి తీసుకుంటే, ఇది ఏకపక్షంగా లేదా పక్షపాతంతో కూడినదిగా అనిపించదు. ఉదాహరణకు, దుర్యోధనుడి అహంకారం మరియు గర్వం గురించి మహాభారతంలో చాలా వివరంగా చెప్పబడింది. అతను కృష్ణుడు, భీష్ముడు మరియు తన గురువుల పట్ల కూడా అమర్యాదగా, అగౌరవంగా ప్రవర్తించేవాడు.

కౌరవ సైన్యంలో ఎంత గందరగోళం ఉందో సంజయుడు ధృతరాష్ట్రుడికి కొన్ని మాటల్లోనే వివరిస్తాడు. అదే సమయంలో, పాండవులు ఎంత క్రమశిక్షణతో యుద్ధాన్ని ప్రారంభించారో—అంటే శంఖారావంతో యుద్ధ ఘోషను మొదలుపెట్టడం వంటి విషయాలను—వివరించడానికి ఎక్కువ సమయం తీసుకుంటాడు.

మరొక సందేహము:
మొదటి అధ్యాయం తర్వాత, యుద్ధభూమి మరియు యోధులు, సేనాపతులందరూ నేపథ్యం నుండి తొలగిపోతారు. ఆ తర్వాత సంభాషణ పూర్తిగా అర్జునుడు మరియు శ్రీకృష్ణుడి మధ్య మాత్రమే సాగుతుంది. ఆ చర్చ ఆత్మను మోక్షం వైపు నడిపించడం గురించే ఉంటుంది. కాబట్టి, కౌరవుల గురించి చేసే వ్యాఖ్యలు అప్రస్తుతం అవుతాయి.

వివరణలు:
వ్యాస మహర్షి వివరించడానికి చాలా జాగ్రత్తగా, అత్యంత సునిశితంగా సరిపోయే పదజాలాన్ని ఎంచుకున్నారు. చెప్పాలంటే, అది అద్భుతమైన పరిపూర్ణత.
మీ ప్రశ్నకు వస్తే. ఇది పక్షపాతం కాదు, సంజయుడు నివేదిస్తున్న వాస్తవం. ఇక్కడ రెండు పదాలు ఉపయోగించబడ్డాయి:

తుములహభవత్ – కౌరవులు
తుములహ్వ్యనునాదయన్ – పాండవులు

తేడాను చూద్దాం:
తతః శంఖాశ్చభేర్యాశ్చపణవానక-గోముఖాః

సహసయివాభ్యహన్యంతసశబ్దస్తుములో ’భవత్

(భీష్ముడు శంఖం ఊదిన తరువాత), శంఖాలు, డప్పులు, బూరలు, మరియు కొమ్ములు అన్నీ అకస్మాత్తుగా మోగించబడ్డాయి మరియు ఆ ధ్వని కలకలం రేపింది.

సాహస – వెంటనే
ఏవ – వెంటనే అనేదానికి ప్రాధాన్యత
అభ్యహన – అంతరాయం కలిగించడం / ఉలిక్కిపడేలా చేయడం

(ఈ పదం వాడకం ప్రత్యేకమైనది… హనన అంటే చంపడం. ఇది ఆహ్లాదకరమైనది కాదు, కానీ ఉలిక్కిపడేలా చేసేది). అందువల్ల, ఎవరెవరు శంఖాలు ఊదారో ఆయన చెప్పలేదు, ఎందుకంటే ఆయనకు దాని గురించి ఎటువంటి ఆధారమూ లేదు. వారందరూ కలిసి ఊదారు. ఆ శబ్దం గురించి ఇక మాట్లాడటానికి ఇష్టపడనట్లుగా, ఆ వర్ణన ఒకే శ్లోకంలో ముగుస్తుంది.

అయితే, తర్వాతి 6 శ్లోకాలు (14-19) పాండవుల శంఖాలకు అంకితం చేయబడ్డాయి. ఒకదాని తర్వాత ఒకటి.
దివ్యుశంఖౌ – ఆయన వారిని దైవిక / దివ్యశంకులు అని పిలుస్తాడు
ప్రదద్మతుః (1.14) మరియు దద్ముః (1.18) – ఊదారు / శబ్దం చేశారు (కౌరవుల కోసం ఉపయోగించిన శబ్దానికి భిన్నంగా)
పృథక్ పృథక్ – వారి వారి శంఖాలు ఒక్కొక్కటిగా.

పైన పేర్కొన్నది గౌరవం, క్రమం, శ్రేణి మరియు క్రమశిక్షణకు ఉదాహరణ.

19వ శ్లోకం అద్భుతం: ఫలితం
స ఘోషః (శబ్దః కాదు) ధర్తరాష్ట్రాం
హృదయాని, వ్యాదారయాత్ – బద్దలుకొట్టింది / చీల్చింది
నభస్ చ – ఆకాశాన్ని కూడా
పృథ్వీంచైవ – పృథ్వీని కూడా
తుములో – భయంకరమైన శబ్దాలు చేసింది
అభ్యానునాదయన్ – ఉరుములాంటి ప్రతిధ్వనిని ప్రతిధ్వనించింది

(ఆంగ్ల వివరణ సంస్కృతం యొక్క దివ్యత్వానికి మరియు పరిణితికి సరిపోలదు లేదా న్యాయం చేయదు)

అభ్య + అను + నాద యన్
క్రమశిక్షణ / ఆజ్ఞ

అనుకు రెండు అర్థాలు ఉన్నాయి 1) పై అధికారి క్రింద సహాయకారిగా ఉండటం 2) అనుచరుడు
కాబట్టి, భగవానుని పిలుపు మేరకు ఆక్రందన ప్రారంభించగా, మూలకాలు కూడా అనునాదం చేశాయి. అందువల్ల కౌరవులు పాండవులను మాత్రమే కాకుండా, మూలకాలు కూడా తమకు వ్యతిరేకంగా ఉన్నాయని ఎదుర్కొన్నారు.

జై శ్రీకృష్ణ
ధర్మో రక్షతి రక్షితః