భగవత్ గీత అధ్యయనం – సాంఖ్య 12

శ్రీ కల్వకొలను చిత్తరంజన్ దాస్ స్మారక సేవా సంస్థ
భగవత్ గీత అధ్యయనం
ఓం శ్రీపరమాత్మనే నమః

::భగవద్గీత::
రెండవ అధ్యాయం:
సాంఖ్య యోగము

మాత్రాస్పర్శాస్తు కౌంతేయ శీతోష్ణసుఖదుఃఖదాః |
ఆగమాపాయినోऽనిత్యాస్తాంస్తీతిక్షస్వ భారత ||” 14 ||

భావం: ఓ కుంతీపుత్రా! ఇంద్రియాలు శబ్ద, స్పర్శ, రూప, రస, గంధాది విషయాలతో సంపర్కం చెందడం వల్ల, జీవుడు వేడి, చలి, సుఖం, దుఃఖం వంటి వివిధ అనుభూతులకు లోనవుతాడు. ఇవి తాత్కాలికమైనవి, వస్తూ పోతూ ఉంటాయి; కాబట్టి వీటిని ఓర్పుతో సహించాలి.
ఈ ప్రపంచం నిరంతరం మారుతూ ఉంటుంది, ఇది ఒక మృగతృష్ణ (ఎండమావి) వంటిది. దీనికి ఎంత దగ్గరగా వెళ్లాలని ప్రయత్నిస్తే, అంత దూరంగా వెళ్తుంది. అజ్ఞానులు దీనినే ‘సత్యం’ అని భ్రమించి, సుఖదుఃఖాలతో జీవిస్తుంటారు. ఇవన్నీ ప్రకృతికి, ఇంద్రియాలకు సంబంధించినవే తప్ప, ‘ఆత్మ’కు సంబంధించినవి కావు. జ్ఞాని దృష్టిలో ఇటువంటి కష్టసుఖాలకు ఎటువంటి ప్రాముఖ్యత ఉండదు; ఆయన ఎల్లప్పుడూ సమస్థితిలోనే ఉంటాడు. సుఖ దుఃఖదః: వర్తమానంలోని సుఖం మరుక్షణమే దుఃఖంగా మారవచ్చు. ఇది ఏకకాలంలో సంభవిస్తుంది. వేసవిలో వీచే చల్లని గాలికి, శీతాకాలంలో వీచే అదే గాలికి వేర్వేరు అనుభూతులు, బాధలు కలుగుతాయి. ఈ లోకంలో సుఖాలు పరిమితమైనవి, కానీ దుఃఖాలు అపరిమితమైనవి. అందుకే భగవానుడు “సుఖ దుఃఖం” అని కాకుండా “సుఖ దుఃఖదః” అని వివరించారు.

ఆగంపైన: ఈ సుఖ దుఃఖాలు నిరంతరం వస్తూ పోతూ ఉంటాయి – దీనిని “అనిత్యం” అంటారు. “ధీర” స్వభావం గల వ్యక్తి వీటికి ప్రాముఖ్యత ఇవ్వడు. అనుబంధాలు లేవు, సుఖం లేదు, దుఃఖం లేదు, మొదలైనవి. శాశ్వతాత్మ సుఖాన్ని పొందడమే మన ప్రయత్నంగా ఉండాలి.

“తిథికష్టత్వం”: సుఖ దుఃఖాలను సమతుల్యంగా, అనుబంధం లేకుండా సహించే స్థితి. వివేకంతో ప్రవర్తించడానికి తన మనస్సును ఉపయోగించే గొప్ప గుణం మానవాళికి ఉంది. మనలో చాలామంది సంసార సాగరానికి అతుక్కుపోయి, ఈ ప్రపంచం తాత్కాలికమైనదనే వాస్తవాన్ని విస్మరించి, దానికి కట్టుబడి ఉంటారు. రాకపోకలు. సత్, అసత్ లను అర్థం చేసుకోవడం ద్వారా, ఒకరు “తిథిక్షత్వ” స్థితిలో ఉండాలి.

ఒక చిన్న కథ ఉంది – వనవాసంలో ఉన్నప్పుడు, ధర్మరాజు “జీవితంలో దుఃఖం మొదలైన వాటి నుండి ఎలా బయటపడాలి” అని తనకు మార్గనిర్దేశం చేయమని భగవానుడిని అడిగాడు. పరమాత్మ ఏదో రాసి, యుధిష్ఠిరుడికి సంతోషంగా ఉన్నప్పుడు మరియు దుఃఖంగా ఉన్నప్పుడు తెరిచి చదవమని చెప్పాడు. ఆ సలహా “ఆగ్మోపయినానిత్య” – అంటే “ఈ క్షణం కూడా గడిచిపోతుంది”. “సుఖ దుఃఖం” నుండి బయటపడటానికి ఇది ఒక శక్తివంతమైన సలహా.

మీరు వాస్తవానికి ఎవరో తెలుసుకోవడం ద్వారా ప్రశాంతమైన జీవితాన్ని గడపడానికి భగవానుడు మనందరికీ ఇచ్చిన ఉత్తమ సలహా ఇది. మరియు ఈ తాత్కాలిక భౌతిక ప్రపంచం వెంట పరుగెత్తవద్దు. జీవితంలో “తిథిక్షత్వ” (ఓర్పు సహనం) అలవాటును పెంపొందించుకోండి.

జై శ్రీ రామ్
ధర్మో రక్షతి రక్షితః