భగవత్ గీత అధ్యయనం – అర్జున విషాద యోగం 30

శ్రీ కల్వకొలను చిత్తరంజన్ దాస్ స్మారక సేవా సంస్థ
భగవత్ గీత అధ్యయనం
ఓం శ్రీపరమాత్మనే నమః
అథ ప్రథమోఽధ్యాయః |

::భగవద్గీత::
అధ్యాయం 1
అర్జున విషాద యోగం

యద్యప్యేతే న పశ్యంతి లోభోపహతచేతసః |
కులక్షయకృతం దోషం మిత్రద్రోహే చ పాతకమ్ ||38||

కథం న జ్ఞేయమస్మాభిః పాపాదాస్మాన్నివర్తితుమ్ |
కులక్షయకృతం దోషం ప్రపశ్యద్భిర్జనార్దన” ||39||

భావం: వారి ఆలోచనలు దురాశచే నిండిపోయి, బంధువులను సర్వనాశనం చేయటంలో గాని లేదా మిత్రులపై విశ్వాసఘాతుకత్వం చేయటంలో గానీ, వారు దోషం చూడటం లేదు. కానీ, ఓ జనార్దనా (కృష్ణా), మనవారినే చంపటంలో ఉన్న దోషాన్ని చక్కగా చూడగలిగిన మనము, ఈ పాపపు పని నుండి ఎందుకు తప్పుకోకూడదు?

దుర్యోధనుడు, దుశ్శాసనుడు, శకుని వంటి కౌరవులు కేవలం రాజ్యం పట్ల ఆశ, అహంకారం వంటి స్వార్థపూరిత భావనలతోనే ఉన్నారు; యుద్ధం వల్ల కలిగే పరిణామాల గురించి వారికి ఏమాత్రం పట్టడం లేదు. యుద్ధం తర్వాత సంభవించే దుష్పరిణామాలను విస్మరించడం ద్వారా వారు తమ మిత్రులకు కూడా ద్రోహం చేస్తున్నారు. కానీ యుద్ధం వల్ల కలిగే పర్యవసానాలు మనకు తెలుసు కదా, మరి ఇంతటి ఘోరమైన పాపకార్యంలో మనం ఎందుకు పాల్గొనాలి? యుద్ధం తర్వాత పురుషులు ఎవరూ మిగలరు, తద్వారా వంశనాశనం మరియు కులనాశనం తప్పనిసరి అవుతాయి. ఈ క్లిష్ట పరిస్థితి నుండి బయటపడటానికి ఇదే సరైన సమయం, మనం యుద్ధం చేయకూడదని నేను బలంగా భావిస్తున్నాను.

ఇంతవరకు అర్జునుడు తన బంధువులు, గురువుల గురించే ఆందోళన చెందాడు; కానీ ఇప్పుడు అతను సామాజిక విలువలు, కుటుంబ వినాశనం, కులనాశనం వంటి అంశాల గురించి కూడా ఆలోచిస్తున్నాడు. ఇది తన గురించే కాకుండా ఇతరుల మరియు సమాజం పట్ల కూడా అతనికి ఉన్న శ్రద్ధను స్పష్టంగా తెలియజేస్తోంది.

కులక్షయే ప్రణశ్యంతి కులధర్మాః సనాతనాః |
ధర్మే నష్టే కులం కృత్స్నమధర్మోऽభిభవత్యుత” ||40||

భావం: వంశ నాశనం జరిగినప్పుడు, ఆ వంశాచారములన్నీ అంతరించిపోవును, మరియు మిగిలిన కుటుంబసభ్యులు అధర్మపరులగుదురు.

ఈ శ్లోకంలో, అర్జునుడు కేవలం గురువులు, బంధువులు, కుటుంబ విలువల గురించే కాకుండా సమాజం, ధర్మం మరియు అధర్మాల గురించి కూడా ఆలోచించడం ప్రారంభించాడు. ఈ యుద్ధం వల్ల పైన పేర్కొన్న విలువలు ఖచ్చితంగా నశిస్తాయని అతను గట్టిగా నమ్ముతున్నాడు. యుద్ధంలో భర్తలను కోల్పోయిన స్త్రీలు విధవలుగా మారుతారు, తద్వారా వారు అధర్మ కార్యాలకు పాల్పడే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంటుంది. కాబట్టి, ఈ యుద్ధం ఎందుకు?

మన సమాజంలో వివాహం అనేది ఒక ‘కుటుంబ ధర్మం’గా పరిగణించబడుతుంది. విలువలతో కూడిన ధర్మబద్ధమైన జీవనాన్ని గడపడంలోనూ, కుటుంబ విలువలను కాపాడటంలోనూ భార్యాభర్తలిద్దరూ కీలక పాత్ర పోషిస్తారు. భార్యను ‘ధర్మపత్ని’ అని పిలుస్తారు; ఆమె లేనిదే భర్త అగ్ని కార్యాలు, యజ్ఞాలు వంటి వేదవిహిత కర్మలను నిర్వహించలేడు. యుద్ధం సంభవించి, తద్వారా ధర్మకార్యాలు ఆగిపోతే, సనాతన ధర్మ వ్యవస్థే సమూలంగా నిర్మూలించబడుతుందేమోనని అర్జునుడు ఆందోళన చెందుతాడు.

జై శ్రీకృష్ణ
ధర్మో రక్షతి రక్షితః