భగవత్ గీత అధ్యయనం – అర్జున విషాద యోగం 31

శ్రీ కల్వకొలను చిత్తరంజన్ దాస్ స్మారక సేవా సంస్థ
భగవత్ గీత అధ్యయనం
ఓం శ్రీపరమాత్మనే నమః
అథ ప్రథమోఽధ్యాయః |

::భగవద్గీత::
అధ్యాయం 1
అర్జున విషాద యోగం

అధర్మాభిభవాత్కృష్ణ ప్రదుష్యన్తి కులస్త్రియః |
స్త్రీషు దుష్టాసు వార్ష్ణేయ జాయతే వర్ణసంకరః” || 41 ||

ఓ కృష్ణా! యుద్ధంలో పురుషులందరూ మరణించినప్పుడు, వారి భార్యలు అధర్మ మార్గంలోకి వెళ్లే ప్రమాదం ఉంది, తద్వారా ఖచ్చితంగా ‘వర్ణసంకరం’ (కులాల మిశ్రమం) ఏర్పడుతుంది. దీనివల్ల ఎవరు ఎవరికి పుట్టారు, ఏ వర్ణం, ఏ కులం, ఏ వంశం వంటి వివరాలను తెలుసుకోవడం చాలా కష్టమవుతుంది. మనం సనాతన ధర్మాన్ని అనుసరించేవాళ్ళం; అటువంటి దురదృష్టకరమైన పరిస్థితికి దారితీసే ఈ యుద్ధాన్ని మనం ఎలా ప్రోత్సహించగలము?

• “అధర్మాభిభవాత్” అంటే ధర్మబద్ధమైన జీవన విధానాన్ని అధర్మం ఆక్రమించుకోవడం. ధర్మం, అర్థం, కామం వంటి వాటిని సరైన స్ఫూర్తితో (ఉదాహరణకు భార్యాపిల్లలతో చట్టబద్ధమైన జీవితాన్ని గడపడం వంటివి) నెరవేర్చుకోవడం ధర్మబద్ధమైన జీవనం. వీటిని నిష్కామబుద్ధితో, ఈశ్వరునికి అర్పితంగా ఆచరించడం మోక్షానికి దారితీస్తుంది.

• “అధర్మం” అంటే ఎలాగైనా సరే, చట్టవిరుద్ధంగానైనా సరే తమ కోరికలను తీర్చుకోవడం. భర్తలు లేని సమయంలో, ఆ స్త్రీలు అధర్మ మార్గంలో తమ కోరికలు లేదా సౌకర్యాలను తీర్చుకునే అవకాశం ఉంది, తద్వారా “వర్ణసంకరం” ఏర్పడుతుంది. హిందూ సంప్రదాయంలో వర్ణసంకరం నిషిద్ధమైనదిగా పరిగణించబడుతుంది.

• యుద్ధం చేయాలా వద్దా అనే విషయంలో అర్జునుడికి ఉన్న ఆందోళనలలో ఇది ఒకటి.

41వ శ్లోకంపై దృక్పథం

అర్జునుడు తన మానసిక స్థితిని వ్యక్తీకరించిన తీరుపై నా అభిప్రాయం…

పెద్దలు, గురువులు మరియు సోదరులకు హాని కలిగించే పనులు చేయాల్సి రావడం పట్ల భావోద్వేగాలకు లోనుకావడం సహజమే.
కానీ, యుద్ధం చేయకపోవడాన్ని సమర్థించుకోవడానికి అతను చూపిన వాదనలు ప్రశ్నార్థకమైనవి.
తన నిర్ణయాన్ని సమర్థించుకోవడానికి అతను ఏదో ఒక సాకును పట్టుకుంటున్నట్లు అనిపిస్తుంది.
కానీ అది వాస్తవానికి చాలా దూరంగా ఉంది. ఒకసారి గమనించండి…

• తరతరాలుగా, ఆ రాజవంశం స్వయంగా వర్ణసంకరం విషయంలో (వర్గాలు మరియు కులాల మధ్య లేదా అంతర్గతంగా) సడలిన నైతిక విలువలను ప్రదర్శించింది.
• యయాతి, దుష్యంతుడు బహుభార్యత్వం పాటించారు. శంతనుడు ఎటువంటి అవసరం లేకపోయినా, కేవలం కామంతో దీనిని స్వీకరించాడు. మరోవైపు, అనుచితమైన భీష్మప్రతిజ్ఞ వలన ఏర్పడిన పరిస్థితుల కారణంగా వ్యాసుడు దీనిని బలవంతంగా స్వీకరించవలసి వచ్చింది.
• ప్రతి పాండవ యువరాజు కూడా దీనిని ఆచరించాడు.
• అర్జునుడే స్వయంగా ద్రౌపదిపై బహుభర్తృత్వాన్ని బలవంతంగా రుద్దాడు. అతని తల్లి కుంతి మొదట సాహసం కోసం, ఆ తర్వాత వంశవృద్ధి కోసం, దీనిని ఆచరించింది. ఆమె దీనిని మాద్రితో కూడా పంచుకుంది.
నేను నిందించడానికి విపులంగా చెప్పడం లేదు. వర్ణాశంకర అనేది ఇకపై దిగ్భ్రాంతికరమైన, నిషేధించబడిన లేదా నిషిద్ధమైన చర్యగా ఉండటం మానేసిందని నేను ముగించాలనుకుంటున్నాను. నిశ్చయంగా, దీనిని రాజవంశీకులు ప్రోత్సహించారు కాబట్టి, ఇది సమాజమంతటా విస్తరించి ఉంటుంది.

అందువల్ల, యుద్ధంలో పోరాడనందుకు అర్జునుడు వర్ణాశంకర గురించి ఎలా ఆలోచించగలిగాడో నాకు అర్థం కావడం లేదు.
ఇక పాండవులు లేదా వారి పూర్వీకులు తెలిసి చేసిన మరికొన్ని దుష్కార్యాల విషయానికి వస్తే..
• ఏకలవ్యుడి కుడి బొటనవేలును నరకడం.
• అర్జునుడు ద్రోణాచార్యుడి నుండి ప్రత్యేక రహస్య శిక్షణ పొందడం.
• కర్ణుడిని అణచివేయడం.
• ఖాండవనాన్ని దహించివేస్తూ అక్కడి వృక్ష, జంతు సంపదను నాశనం చేయడం.
• ఒక అంధుడైన రాకుమారుడిని పెళ్లి చేసుకోవడానికి గాంధారిని హింసించి, మొత్తం రాజకుటుంబాన్ని హతమార్చడం. శకుని మాత్రమే బ్రతికాడు. అందుకే అతను కురువంశసంహారాన్ని తన జీవిత ఏకైక లక్ష్యంగా చేసుకున్నాడు అనడంలో ఆశ్చర్యం లేదు.
• భీష్ముడు పరశురాముడితో పోరాడటం.
• అర్జునుడు తన గురువులైన ద్రుపదుడు, కృష్ణుడితో పోరాడటం.
• మళ్ళీ చెబుతున్నా, ఎవరినీ నిందించడం లేదు. ఇలాంటివి జరుగుతుంటాయి, ఎందుకంటే బ్రతకడానికి బలవంతుడే బ్రతుకుతాడు అనేదే ‘మంత్రం’ కదా.
కాబట్టి, అర్జునుడి ఈ స్థితి అతని విషాదం కంటే భ్రమ, కర్తవ్యచ్యుతి, కర్తవ్యనిష్ఠత, ….
మహాభారతం చాలా విపరీతంగా ఉంది … భీష్ముడు అనుచితమైన ప్రతిజ్ఞ చేసి, అధర్మంగా దానిని అత్యంత పరిమితుల వరకు అనుసరించాడు.
అర్జునుడు తన జీవితాంతం తనకు లభించిన వరాలను, అసాధారణ అనుగ్రహాలను దుర్వినియోగం చేస్తూ, బాధ్యతను స్వీకరించడానికి సిద్ధంగా లేడు.
ఈ కోణంలో నేను ఆలోచించే కొద్దీ, గీతోపదేశం పారిపోవడానికి కాకుండా, తార్కిక నిర్ణయాలు తీసుకుని, బాధ్యతను స్వీకరించి, కార్యాచరణకు పురికొల్పడానికే ఉద్దేశించబడిందని నాకు అనిపిస్తుంది…..

నా ప్రతిపాదనలలో ఏమైనా అర్థం ఉందా?
పై వాటికి వివరణలు:
మహాభారతంపై నాకున్న పరిజ్ఞానం 80వ దశకంలోని టీవీ సీరియల్‌కు మాత్రమే పరిమితం, కాబట్టి ప్రతి సన్నివేశాన్ని కచ్చితంగా వివరించలేను. కానీ సాధారణంగా చెప్పాలంటే,

1. ఆనాటి చట్టం ప్రకారం బహుభార్యత్వం ఆమోదించబడింది. మనం చరిత్రను ప్రస్తుత న్యాయ వ్యవస్థ దృష్టితో చూడకూడదు.
2. ఆ రోజుల్లో, మంత్ర జపం వల్ల వరంగా పిల్లలు పుడతారనేది వారి నిష్ఠ. ఇవి భౌతికేతరమైనవి.
3. గురువుకు తెలియకుండా ఆయన నుండి నేర్చుకోవడం పాపంగా, శిక్షార్హమైన నేరంగా పరిగణించబడింది. ఈ నేరానికి, పరశురాముడు కర్ణుడిని, శ్రీకృష్ణుడు హనుమంతుడిని శపించారు మరియు ద్రోణుడు ఒక వేలు అడిగాడు. ఒక కారణం బంధుప్రీతి అయితే, యుద్ధంలో ఏకలవ్యుడు ఏ పక్షం వహిస్తాడో ముందుగానే ఊహించడం మరొకటి.

చివరి మాట: కొన్ని మతాలు నేటికీ బహుభార్యత్వాన్ని పాటిస్తున్నాయి, దాని గురించి అవి సిగ్గుపడవు. పైగా, వాటికోసం ప్రత్యేక చట్టాలు రూపొందించబడ్డాయి. మనకు అది వింతగా అనిపించదు. కాబట్టి, మనం దానిని ఎలా గ్రహిస్తామనే దానిపై కూడా అంతా ఆధారపడి ఉంటుంది.

బహుభార్యత్వం వల్ల కలిగే లాభనష్టాలు చర్చనీయాంశాలు కావు.
తనకు ఎదురైన సైన్యాలను సంహరించి, భవిష్యత్తులో రాబోయే వర్ణసంకరాన్ని కలిగించకూడదని నిర్ణయించుకునేంతగా అర్జునుడు దాని గురించి అంతగా స్పృహతో లేదా అపరాధభావంతో ఉండకూడదనే వాస్తవాన్ని నొక్కి చెప్పడానికే ఇది ఒక ఇన్‌పుట్‌గా ఇవ్వబడింది.

మహాభారతం 18 పర్వాలతో కూడి ఉంది, కాబట్టి ఏ ఒక్క సంఘటనను లేదా ఘటనను విడిగా పరిశీలించలేము. అంతేకాకుండా, పైన చర్చించిన వర్ణసంకరత్వం/బహుభార్యత్వం అనేది వర్తమాన కాలానికి సంబంధించినది. అయితే, ద్వాపరయుగంలో, దాని ఉద్దేశ్యం ఏదైనా ఉంటే అది సుఖభోగం కోసం కాదు, దైవిక ప్రయోజనం కోసమే. మహర్షి వ్యాసుడు మరియు ఇతర మహనీయులు లేకపోతే, మనకు మహాభారతం, శ్రీమద్భగవద్గీత, అష్టాదశ పురాణాలు వంటివి లభించి ఉండేవి కావు. మన ఉనికికి మరియు సద్గతిని పొందేందుకు ఇవే జీవనాధారాలు.

దీనికి సంబంధించి మరింత విస్తృతమైన దృక్పథం కూడా ఉండవచ్చు. మహాభారతంపై పూర్తి అవగాహన లేనిదే, దీనిపై ఏదైనా తార్కిక నిర్ణయానికి రావడం సముచితం కాదు.

జై శ్రీకృష్ణ
ధర్మో రక్షతి రక్షితః