భగవత్ గీత అధ్యయనం – అర్జున విషాద యోగం 34

శ్రీ కల్వకొలను చిత్తరంజన్ దాస్ స్మారక సేవా సంస్థ

భగవత్ గీత అధ్యయనం
ఓం శ్రీపరమాత్మనే నమః
అథ ప్రథమోఽధ్యాయః |

::భగవద్గీత::
అధ్యాయం 1
అర్జున విషాద యోగం

సంజయువాచ।
ఏవముక్త్వాఽర్జునః సంఖ్యే రథోపస్థ ఉపావిశత్।
విసృజ్య సశరం చాపం శోకసంవిగ్నమానసః॥ 47 ॥

భావం: సంజయుడు పలికెను: ఈ విధంగా పలికిన అర్జునుడు, దీనస్థితిలో, తీవ్ర శోకసంతప్తుడై తన బాణాలను, ధనుస్సును పక్కన జారవిడిచి, రథంలో కూలబడ్డాడు.

ఈ శ్లోకంలో, సంజయుడు ధృతరాష్ట్రునికి అర్జునుని మానసిక వేదన మరియు శారీరక స్థితి గురించి వివరిస్తున్నాడు.

ఓ రాజా! ఆ విధంగా, శత్రువుల పట్ల కలిగిన అపారమైన దయ మరియు దుఃఖంతో అర్జునుని మనస్సు నిండిపోయింది. తన బంధుమిత్రులను చంపడం కంటే, వారి చేతిలోనే మరణించడం మేలని అతను దృఢంగా భావించాడు. ఈ ఆలోచనతో, అతను తన గాండీవాన్ని మరియు అస్త్రశస్త్రాలను పక్కన పడేసి, రథం వెనుక భాగంలో కూలబడ్డాడు.

అర్జునుడు తన పక్షం వారి గురించి మరియు దుర్యోధనుని పక్షం వారి గురించి సమానంగా ఆందోళన చెందాడు. ఈ విధంగా, అర్జునుని ‘విషాదం’ (దుఃఖం) ‘విషాద యోగం’ గా మారింది. మరోవైపు, ధృతరాష్ట్రుని విషాదం కేవలం తన కుమారులు, తన పదవి మొదలైన వాటికి మాత్రమే పరిమితమై, అతను శాశ్వతంగా ఆ విషాదంలోనే ఉండిపోయాడు. అర్జునుడు “నేను, నాది” అనే మాయలో చిక్కుకుని, ఆ క్రమంలో తన క్షత్రియ ధర్మాన్ని పూర్తిగా మర్చిపోయాడు. మరో మాటలో చెప్పాలంటే, దుఃఖం, దయ, వర్ణ వ్యవస్థ మరియు సమాజం పట్ల ఆందోళన వంటి భావనలతో కూడిన మాయ అతన్ని ఆవరించడం వల్ల, ధర్మం ఏమిటి లేదా అధర్మం ఏమిటి అనే విషయంలో అతను సందిగ్ధంలో పడ్డాడు. ధర్మం గురించి అర్జునునికి అపారమైన జ్ఞానం ఉందనడంలో సందేహం లేదు, కానీ ఆ సమయంలో అతను సరైన మార్గం నుండి పక్కకు తప్పుకున్నాడు. భగవంతుడు అందించిన జ్ఞానోపదేశం అర్జునునికి జ్ఞానోదయాన్ని మరియు పరమ శాంతిని కలిగించింది.

అర్జునుని లాగే మనలో ఎవరికైనా అటువంటి విషాదం కలిగి, ధర్మాన్ని తెలుసుకోవాలనే తపన ఉంటే, భగవద్గీత సారాంశాన్ని అనుసరించడం ద్వారా మనం కూడా జ్ఞానాన్ని పొందవచ్చు. అలాగే, పరమాత్మ మనకు మార్గనిర్దేశం చేయవచ్చు లేదా మనకు మార్గనిర్దేశం చేసే గురువును మనకు అనుగ్రహించవచ్చు.
జై శ్రీకృష్ణ

ఓషతత్సదితిశ్రీమద్భగవద్గీతాసూపనిషాత్సుబ్రహ్మవిద్యాయోగశాస్త్రే
శ్రీకృష్ణార్జునసంవాదేర్జునవిషాదయోగోనామప్రథమో’ధ్యాయః॥1 ॥
అధ్యాయం 1, ముగింపు – “అర్జున విషాద యోగం”

జై శ్రీ కృష్ణ
ధర్మో రక్షతి రక్షితః