భగవత్ గీత అధ్యయనం – దైవాసురసంపద్విభాగ యోగః 4

శ్రీ కల్వకొలను చిత్తరంజన్ దాస్ స్మారక సేవా సంస్థ
భగవత్ గీత అధ్యయనం
ఓం శ్రీకృష్ణ పరమాత్మనే నమః

శ్రీమద్భగవద్గీత
అథ షోడశోధ్యాయః ( పదహారవ అధ్యాయం)

దైవాసురసంపద్విభాగ యోగః

దంభో దర్పొఽభిమానశ్చ క్రోధః పారుష్యమేవ చ |
అజ్ఞానం చాభిజాతస్య పార్థ సంపదమాసురీమ్ || 4 ||

భావం: ఓ పార్థా, దంభము, దురహంకారము, గర్వము, క్రోధము, మొరటుతనము, మరియు అజ్ఞానము అనేవి ఆసురీ స్వభావముకల వారి గుణములు.

ఇప్పుడు భగవంతుడు ‘ఆసురీ స్వభావం’ (రాక్షస ప్రవృత్తి) కలిగిన వారి లక్షణాలను వివరిస్తున్నారు. ఇంతకుముందు భగవంతుడు ‘దైవీ స్వభావం’ (దైవిక గుణాలు) కలిగిన 26 ఉత్తమ గుణాలను వివరించారు;

ఇప్పుడు ఆసురీ స్వభావానికి సంబంధించిన ప్రతికూల గుణాల గురించి చెబుతున్నారు. ఆశ్చర్యకరమైన విషయం ఏమిటంటే, అటువంటి గుణాలు కలిగి ఉండటాన్ని వారు (ఆ స్వభావం కలవారు) గర్వంగా భావిస్తారు. ఇవి మనిషికి ఎంత ప్రమాదకరమో మరియు తదుపరి జన్మలలో అధోగతికి (పతనానికి) దారితీస్తాయనే వాస్తవాన్ని వారు విస్మరిస్తారు. తక్షణ సుఖం మరియు కోరికల కోసం వారు అటువంటి స్థితిలో మునిగిపోతారు. ఈ విషయంలో వారి రజోగుణం మరియు తమోగుణం ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తాయి.

1. దంభం: కపటం, మోసం, అనవసరమైన ప్రయోజనాల కోసం వేరొక విధంగా ప్రవర్తించడం మొదలైనవి.
2. దర్పం: అనవసరమైన ఆధిపత్య భావన, అహంకారం మొదలైనవి.
3. అభిమానం: ఆత్మస్తుతి (తనను తాను పొగుడుకోవడం), దురహంకారం.
4. క్రోధం: కోపం – అది తన తప్పుల వల్ల కావచ్చు లేదా ఇతరుల వల్ల కావచ్చు.
5. పారుష్యం: ఇతరులతో వ్యవహరించేటప్పుడు లేదా మాట్లాడేటప్పుడు కఠినంగా లేదా అహంకారంతో ప్రవర్తించడం.
6. అజ్ఞానం: తన దుష్కార్యాలన్నీ సరైనవేనని నమ్మడం మరియు అధర్మ మార్గంలో నడవడం.
   సాధారణంగా ప్రతి ఒక్కరూ ఈ చెడు గుణాలను అసహ్యించుకుంటారు, కానీ త్రిగుణాల ప్రభావం వల్ల, తెలిసి లేదా తెలియక అటువంటి గుణాలకు లోనయ్యే అవకాశం అధికముగా ఉంది. అనేక మంచి గుణాలను చూసినప్పుడు, వాటిని ఆచరణలో పెట్టడం చాలా కష్టమని ఎవరైనా భావించవచ్చు. దీనికి ఉత్తమ మార్గం ఏమిటంటే, ఒకరి అవసరం మరియు ఆసక్తికి అనుగుణంగా ఒక మంచి గుణాన్ని అలవర్చుకోవడం మరియు ఒక చెడు గుణాన్ని వదిలివేయడం ద్వారా ప్రారంభించడం. మిగిలిన అంశాలకు కూడా అటువంటి అభ్యాసాన్ని కొనసాగించాలి. సానుకూలత మరింత సానుకూలతకు దారితీస్తుందని, అలాగే ఒక చెడు గుణాన్ని వదిలివేయడం మరిన్ని మంచి గుణాలను పెంపొందించుకోవడానికి సహాయపడుతుందని గమనించాలి. తక్కువ సంఖ్యలో ఉన్న చెడు గుణాలను చూస్తే, వాటిని సులభంగా వదిలించుకోవచ్చు మరియు అదే సమయంలో మంచి గుణాలను పొందవచ్చు. చెడు గుణాలను తొలగించడం ద్వారా, తెలిసి లేదా తెలియక మంచి గుణాలు వాటంతట అవే అభివృద్ధి చెందుతాయనడంలో సందేహం లేదు. అటువంటి స్థితి జీవుడిని దైవీ సంపత్తి వైపు నడిపిస్తుంది.

జై శ్రీ కృష్ణ
ధర్మో రక్షతి రక్షితః