భగవత్ గీత అధ్యయనం – పురుషోత్తమ ప్రాప్తి యోగం 8

శ్రీ కల్వకొలను చిత్తరంజన్ దాస్ స్మారక సేవా సంస్థ
భగవత్ గీత అధ్యయనం

ఓం శ్రీకృష్ణ పరమాత్మనే నమః

శ్రీమద్భగవద్గీత
15వ అధ్యాయం
పురుషోత్తమ ప్రాప్తి యోగం

శరీరం యదవాప్నోతి యచ్చాప్యుత్క్రామతీశ్వరః |
గృహీత్వైతాని సంయాతి వాయుర్గంధానివాశయాత్ ||8||

భావం: ఎలాగైతే గాలి, సుగంధమును ఒకచోటి నుండి ఇంకొక చోటికి తీస్కువెళుతుందో, జీవాత్మ కూడా, పాత శరీరమును విడిచి, కొత్త శరీరంలోనికి ప్రవేశిస్తున్నప్పుడు, మనస్సు మరియు ఇంద్రియములను తనతో పాటుగా తీసుకెళుతుంది.

దేహానికి మరియు ఇంద్రియాలకు ఉన్న అనుబంధం కారణంగా, జీవుడు (దీనినే ‘ప్రభువు’ లేదా ‘స్వామి’ అని కూడా అంటారు) మరొక శరీరాన్ని వెతుక్కుంటూ తన ప్రస్తుత శరీరాన్ని విడిచిపెట్టేటప్పుడు, పంచేంద్రియాలను మరియు మనస్సును తనతో పాటు తీసుకువెళతాడు; గాలి ఎలాగైతే ప్రపంచంలో వ్యాపించేటప్పుడు మంచి లేదా చెడు వాసనలను తనతో తీసుకువెళుతుందో, అలాగే జీవుడు కూడా వీటిని తీసుకువెళతాడు.”
భగవంతుడు జీవుడిని స్పష్టంగా ‘ప్రభువు’ లేదా ‘ఈశ్వరుడు’ అని పేర్కొన్నారు. దీనిని బట్టి జీవుడే స్వయంగా ఈశ్వరుడు అనడంలో సందేహం లేదు. అయితే, తన నిజమైన స్థితిని విస్మరించి ఇంద్రియాలు మరియు ప్రకృతి వంటి వాటి నియంత్రణలో పడిపోవడం వల్ల, అతను నిజమైన ‘ప్రభువు’గా ఉండలేక ఇంద్రియాలకు బానిసగా మిగిలిపోతాడు.
గృహీత్వైతాని సంయాతి: జీవుడు తన జీవితకాలంలో బాహ్య విషయాలలో సుఖాన్ని వెతుకుతూ, కేవలం తనకే కాకుండా తన పిల్లలు, బంధువులు, మనవళ్లు మొదలైనవారు అనుభవించడానికి వివిధ భౌతిక సంపదలను కూడబెట్టుకుంటాడు. ఈ ప్రక్రియలో, అతను శత్రుత్వాన్ని, అధర్మాన్ని, ద్వేషాన్ని మొదలైనవాటిని కూడా పొందుతాడు లేదా పెంచుకుంటాడు. శరీరాన్ని విడిచిపెట్టేటప్పుడు, జీవుడు తన భౌతిక సంపదలో కనీసం కొంత భాగాన్ని కూడా తీసుకువెళ్లలేడు, కానీ అదే సమయంలో మంచి మరియు చెడు అనే అన్ని రకాల వాసనలను (సంస్కారాలను) తనతో తీసుకువెళతాడు. పంచేంద్రియాలు మరియు మనస్సుల ప్రభావం వల్ల కలిగే ‘కర్మ ఫలం’ మాత్రమే అతనితో పాటు వస్తుంది. కాబట్టి, తన తదుపరి జన్మ మోక్ష ప్రాప్తికి దారితీసేలా వీటిని స్వచ్ఛంగా మరియు పవిత్రంగా ఉంచుకోవడం జీవుడి బాధ్యత. ఒకవేళ మనస్సు మరియు ఇంద్రియాలు కలుషితమైతే, తదుపరి జన్మ అనారోగ్యకరమైన లేదా పేద జీవితం వంటి నీచమైన స్థితిలో గానీ, లేదా జంతువులు, కీటకాలు వంటి జీవుల రూపంలో గానీ ఉండవచ్చు. అతను తనతో పాటు తీసుకువెళ్లాల్సిన ఈ పంచేంద్రియాలు మరియు మనస్సు, అతని ‘పరలోక యాత్ర’లో అతనికి తోడుగా ఉండే ‘ప్రయాణ సమిధ’ (లేదా అవసరమైన వనరు) వంటివి.
వాయుర్గంధానివాశయాత్: గాలి ఒక ప్రాంతం నుండి మరొక ప్రాంతానికి వెళ్ళేటప్పుడు, ఆయా ప్రదేశాలలోని సూక్ష్మమైన అణువులను గ్రహించడం ద్వారా మంచి సువాసనను లేదా చెడు దుర్వాసనను తనతో తీసుకువెళుతుందనేది నిర్ధారించబడిన వాస్తవం. మనం అటువంటి వాసనలను అనుభవించడానికి ఇదే అసలు కారణం. ఈ విషయంలో, గాలికి (వాయువుకు) ఎటువంటి దోషం ఉండదు, కానీ అది దేనితోనైతే కలిసి ప్రయాణిస్తుందో దాని గుణాలను అది స్వీకరిస్తుంది. అదే విధంగా, జీవుడు కూడా తన పంచేంద్రియాలు మరియు మనస్సు ద్వారా కర్మ ఫలాలను మోస్తుంటాడు. తన చిత్తం మరియు బుద్ధిని సక్రమంగా ఉపయోగించి ఇంద్రియాలను, మనస్సును శుద్ధంగా ఉంచుకోవడం, అలాగే మనస్సు చేసే పనులకు లోబడిపోకుండా ఉండటం జీవుని బాధ్యత. శుద్ధమైన ఆత్మ ఉన్నత స్థితిని పొందుతుంది, అశుద్ధమైన ఆత్మ అధమ స్థితికి చేరుకుంటుంది. ఈ ప్రక్రియలో పరమాత్మ లేదా ఇతర దేవతల పాత్ర ఏమీ ఉండదు.

తదుపరి శ్లోకంలో, జీవుడు తన భౌతిక వాంఛలు మరియు కోరికలను ఎలా అనుభవిస్తాడో భగవంతుడు వివరిస్తున్నాడు.

జై శ్రీకృష్ణ.
ధర్మో రక్షతి రక్షితః